25 aug 2021

Hasselts erfgoed erkend als Vlaams 'topstuk'

Hasselt heeft er sinds kort 2 topstukken bij. Vlaanderen erkende ‘Het kleedje uit de Morin’ uit 1660 en ‘de reliekenschat van Herkenrode’. Dat brengt het aantal erkende topstukken voor Hasselt op 11. “Een belangrijke erkenning voor het Hasselts erfgoed” zegt de Hasseltse schepen van cultuur Joost Venken. “De twee nieuwe topstukken zijn belangrijke sporen van de rol die Hasselt speelde in de religieuze Vlaamse geschiedenis. Onze musea en kerkfabrieken zorgen ervoor dat ook toekomstige generaties met dit erfgoed kunnen kennis maken.”.  

  

Tiende erkende topstuk in Hasselt 

Wat verandert er dankzij deze erkenning? Om deze bescherming te krijgen moet je voldoen aan strenge selectiecriteria zoals vb. zeldzaam zijn of een onmisbare schakel in de geschiedenis van belangrijke personen of gebeurtenissen die een rol speelden in de Vlaamse cultuur. 


Hiermee beschermt de Vlaamse overheid unieke cultuurgoederen en zorgt ze ervoor dat zeldzame en onmisbare voorwerpen niet verloren gaan. Deze voorwerpen mogen bijvoorbeeld niet zonder toestemming verkocht worden aan buitenlandse geïnteresseerden en je kan rekenen op  restauratiesubsidies

 

"Hasselt is de bewaarplaats voor 11 stukken uit de topstukkenlijst. De lijst telt op dit moment 889 items. Het Stadsmus heeft 4 stukken op deze topstukkenlijst in beheer. Zoals een verzamelhandshrift van de rederijkerskamer van de Rode Roos Hasselt, de monstrans van Herkenrode maar ook glasramen met wapenschilden en een paneel met engel", weet schepen Joost Venken.  In Limburg heeft Maaseik net als Hasselt 11 topstukken. Tongeren heeft er 10. Genk heeft 1 topstuk.  

 

Eerste topstuk met bijzonder verhaal over een Kind dat terug kwam uit de dood 

Het ‘kleedje van de Morin’ werd lange tijd bewaard in de Virga Jessebasiliek en is eigendom van de kerkfabriek St.-Quintinus en Onze-Lieve Vrouw Hasselt. Vandaag de dag is het kleedje, dat bestemd is voor het Christuskind van het Virga-Jessebeeld, te bezichtigen in de vaste opstelling van Het Stadsmus. Het dateert van voor 1660 en zou geschonken zijn als dank voor het tot leven wekken van het kind van een Moorse vrouw. In die tijd verwees die benaming naar een vrouw met een donkere huidskleur.  De legende wil dat een Moorse vrouw aan het venster van de verdieping zat, terwijl haar spelend kindje door het zoldervenster naar buiten keek. Het kind viel naar beneden en kwam op de straatkeien terecht. Buurvrouwen of voorbijgangsters namen het levenloze lichaampje op, zo luidt het verhaal, en legden het in de kapel voor het beeld van Onze Lieve Vrouw. Hier kwam het kind terug tot leven. Dat mirakelverhaal wordt nog steeds traditioneel uitgebeeld tijdens de zevenjaarlijkse Virga Jessefeesten. Het kleedje bestaat uit een linnen drager, bestikt met kleine ronde maliën en konische lovervormige hangertjes, deels in zilver en deels verguld. Ze werden afwisselend gebruikt in de vier brede stroken van het kleedje. 

 

Vlaanderen oordeelt dat de techniek en vorm bijzondere zeldzaam is in de Vlaamse Religieuze kunst. Het is een object met een verhaal en heeft als traditie een hoge waarde voor het collectief geheugen. Het stuk is bijzonder mooi gemaakt en is een bijzondere schakel in de ontwikkeling van het textiel in Vlaanderen. 

Komende jaren zal dit collectiestuk en vooral het verhaal verder worden onderzocht.  

 

Tweede topstuk: Reliekenschat van Herkenrode 

Het tweede recent erkende Hasseltse topstuk, eveneens in het bezit van de kerkfabriek St.-Quintinus en Onze-Lieve Vrouw Hasselt, is een grote verzameling van schedel- en botrelieken die volgens de legende afkomstig zijn van de heilige Ursula en haar gezelschap van 11.000 maagden. Onder andere dankzij de aanwezigheid van deze relieken, groeide de abdij van Herkenrode in de dertiende en veertiende eeuw uit tot een druk bezocht pelgrimsoord. In de loop der tijd werden de relieken regelmatig voorzien van een nieuwe bekleding waardoor de evolutie in technieken en gebruikte materialen duidelijk gevisualiseerd wordt. Aan de hand van de reliekenschat van de abdij Herkenrode krijgen we zo een unieke inkijk in de textielgeschiedenis van de twaalfde tot de achttiende eeuw. Sinds 1992 is ze overgedragen aan de kathedraal van Hasselt, waar ze na de conservatiebehandeling door het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (2008-2010) nog altijd door de kerkfabriek bewaard wordt in een aangepaste tentoonstellingskast. 

Reacties

Vennligst sjekk din e-post og klikk på lenken for å bekrefte din nye e-postadresse.
Cookies op groen.be

Groen gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de website goed te laten functioneren. Deze cookies verwerken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig.

Als je daarvoor toestemming geeft, maken we ook gebruik van marketingcookies. Die stellen ons in staat om de website beter af te stemmen op jouw voorkeuren.

Je kunt je instellingen altijd weer wijzigen op de pagina over de cookies.

Voorkeuren aanpassen
Alle cookies accepteren